Zer gehiago landu daiteke plastikan, zuen hezkuntza historian landu ez zenituztenak?

Gaur egun modu asko daude plastika lantzeko; lehen esan dugun bezala, irakasle bakoitzak bere lan egiteko modua dauka eta horregatik, egun, egongo dira zenbait metodologia batzuk besteak baino egokiagoak direnak.

Hala ere, edozein irakaskuntza ikaskuntza prozesuan askatasuna eta esperimentatzeko aukera izatea ezinbestekoa da norbera pertsona bezala garatzeko eta ikasgaia benetan barneratzeko.



Aldatu beharrekoa irakasleen ebaluatzeko metodoa da. Ikus kultura garatu behar da, hau da, ez dugu haurrak egindako azken emaitzan begi bistaz ikusten dena soilik ebaluatuko. Ikasi beharko dugu, haurrak objektu horrekin zer esan nahi duen interpretatzen, horrek baitauka garrantzia eta ez estetikoki polita izateak. Eta interpretazio hauek haurrekin elkartrukatuz eta bakoitzaren iritziak plazaratuz (bai objektua eginez edo beste batena interpretatuz) ikus kultura azaleratzea lortuko dugu hezkuntzan. Honela, inork ez du aukerarik izango bestearen lana ondo ala gaizki dagoen esateko.

Zer garaiko eraginak jaso zenituztela uste duzue?

Ikusi dugu gure taldean eragin ezberdina jaso dugula. Alde batetik, txikitan LGE-ko eragina, hau da, adierazpen librea eta naturala bultzatuz: marrazketaz gain, pintura, buztina, plastilina, klariona, tenperak… bezalako euskarri ezberdinen bidez.

Bestetik, lehen hezkuntzatik aurrera LOGSE-ren ezaugarri batzuk eman dira gure ibilbidean. Hala nola, ikus pertzepzioan, imaginaren oinarrizko elementuetan…oinarritzen zirela gehienetan. Eta honetaz gain, eskola mailan nabaria zen gaiarekiko ardura handiagotuz zihoala, adibidez, kartelak, apaingarriak eta orokorrean diseinuari ematen zioten garrantzia.

Denok ados gaude, irakasle bakoitzak bere metodologia duela eta horregatik erabiltzen duten materiala ere ezberdina da. Gure kasuan, hainbat irakasle ziren euskarri teknologikoak (bideoak, dvdak, musika aparatua…) erabiltzen zituztenak ikasgaia lantzeko orduan, batez ere hizkuntza arloan.

Gu pertsonalki, teknologia berriak erabiltzearen aldekoak gara, hauek ulermenean lagungarri direlako eta informazioa modu atsegin edo errazago batean jasotzeko baliagarriak direla uste dugulako.

AUTOBIOGRAFIA

Bolivarrek dioen bezala, autobiografiak laguntzen gaitu gure irakaskuntza lana hobetzen eta eraginkorragoa izan dezan. Honela, gure bizitzan izandako esperientzietatik egokiak iruditu zaizkigun jokaerak kontuan hartuz, eta desegokiak iruditu zaizkigunak ekidinez. Beraz, formazioa praktikan oinarritzen da, entsaio erroreetan. Hauek beti dira baliagarriak, baita egindako hutsak ere, momentuan egindako huts hauek, gerora hobetzeko bide bat izango baitira.

Oraingoan, testua eta bakoitzaren autobiografiak aztertuz, eta hauen inguruan hausnarketa kritikoa eginez, komunean jarritako ondorio batzuetara iristen gara. Horrela, ohartuz, elkarrengandik beti ikasten dugula zerbait, Tinak dioen bezala.

Gure kasuan, autobiografien bidez, esperientzia ezberdinak ezagutu ditugu, adibidez, taldekide batzuentzat plastika oso ikasgai esanguratsua izan da. Beste batzuentzat berriz, esanahirik gabeko ikasgaia zen. Honetan, argi dago eragina duela irakasteko modua, bakoitzaren zaletasuna eta bizitzeko modua. Azken bi faktore hauek norbanakoak izan arren, irakasteko metodologiak ere eragina izan dezake haurrak arlo honekiko interesa pizteko eta estimulatzeko. Horregatik, uste dugu paper hori guri dagokigula eta hori aldatzea gure esku dagoela.

Gaur egungo hezkuntzan, gimnasia, plastika eta musika ez dira beste ikasgaiak bezain garrantzitsu kontsideratzen. Eta gure ustetan, matematikari izateko eskubidea duten bezala, dantzari, musikari edo margolari izateko eskubidea izan beharko zuten. Izan ere, arlo hauek ere landu beharrekoak dira, duten zailtasunak direla eta. Behintzat, badirudi, gizarte moderno honetan, gutxinaka, arlo hauek gehiago baloratzen direla aitzinarekin alderatuz. Baina, hala ere, egin beharreko lan handia dago oraindik ere. Eta abiapuntua hezkuntza izan daitekeela uste dugu. Arlo honetan eman beharreko lehenengo pausoa ikusmoldea eta lantzeko modua aldatzea litzateke. Hau da, gaur egun ematen den lantzeko moduaren garapena abstraktutik objektibotasunera doa. Honekin esan nahi duguna da, hasieran norberak nahi duena egiteko eskubidea duela, epaitua izan gabe (“hau gaizki dago”), baina, adinean aurrera joan ahala ereduak finkatu egiten dira eta produkzioa zerbait perfektua eta zehatza bilakatzen da.

¿Qué está pasando?

Artikulu honetan zalantzan jartzen da gaur egungo eskolak XXI. mendeari aurre egiteko prest dauden.

Izan ere, irakasle izango diren horiei ematen zaien formakuntzan arazo bat sumatzen da. Nahiz eta ezagutza asko izan, irakasteko gaitasuna eduki behar da, ezagutza hori ikasleentzat modu esanguratsu batean transmititu ahal izateko. Honen adierazle zuzena dugu testuan agertzen den honako esaldia: “Informarse no siempre es formarse”.

Autore honek, Finlandiako hezkuntza sistema eredutzat hartzen du, eta guk, maila batean ere, egokia ikusten dugu. Esate baterako, mundu guztiak ez du ahalmena hezitzaile izateko, horretarako esperientzian eta praktikan emandako denborak garrantzia du, honek eraikitzen baitu hezitzaileen etengabeko formakuntza edo profila.

Gainera, egun, hezkuntzari ez zaio beharrezko garrantzia ematen; arlo hau baloratu eta berez duen garrantzia kontuan hartu behar dugu. Gure ustez, hezkuntza ez da irakasleen ardura soilik, gizarte guztiak du eragina honetan, beraz, gizartearen inplikazioa beharrezkoa da.

Bideoa "¿Matan las escuelas la creatividad?"

Bideoak modu ironiko eta argi batean erakusten du gaur egungo hezkuntza sistemak haurren gaitasunak mugatu egiten dituela. Eskolako metodologiak eta curriculumak markatutako erritmoak ez du uzten haurren irudimena, iniziatibak, kriterioak… garatzen. Gaiak oso modu finkoan ematen dira eta ez dira ikasle bakoitzari moldatzen.

Haurren berezko iniziatiba eta sormena dute, baina eskolak ez dizkie garatzen uzten, kontrakoa, mugatu egiten ditu. Eta ideia hau ulertzeko berak plazaratutako adibidea oso egokia ikusi dugu: “Gelan marrazten ari zen neska batek esan zion irakasleari jainkoa irudikatuko zuela. Eta irakaslek segidan mugatzen dio jainkoa inork ez dakiela nola den esanez.”

Haurrek badute ausardia bat, ziur ez egon arren beti ekintzara pasatzeko prest daude, eta irakaslearen erantzunarekin jarraian ematen zaie erantzun zuzena akats egiteko aukera eman gabe, honela eskolek ez dute kontuan hartzen akats egiteak duen garrantzia.

Ondorio bezala atera duguna da, hezkuntza eta sormena elkarrekin eman behar direla, haurren talentuari ahalik eta etekin handiena ateraz.

Ikasgaiaz ulertu duguna

Plastika ez dugu guk ezagutzen dugun moduan soilik landuko. Ez da bakarrik eskulanetan oinarritzen, irakaslearen funtzioa hareago doa: materiala haurraren beharretara eta interesetara moldatzeaz gain, egungo baliabide teknologikoak erabiltzea komeni da. Plastika beste ikasgaiak bezain garrantzitsua da eta horregatik haurrei hau lantzeko aukera eman behar zaie txikitatik.